“Over smaak valt te twisten. En gelukkig gaan politici daar niet over, want we mogen van véél verstand hebben – of denken te hebben – maar we blinken lang niet altijd uit in goede smaak.”

Zo begon ik gisteren het debat met de regering over de arrestatie van Gregorius Nekschot. Lees hier de rest van mijn verhaal.

“Ook politie en justitie, noch de minister gaan over goede en slechte smaak, alleen over strafwaardig gedrag. In het geval van Gregorius Nekschot – wiens cartoons je hilarisch of stuitend kan vinden – krijg ik het ongemakkelijke gevoel dat het OM, gesteund door de minister, smakeloosheid wil gaan vervolgen.

GroenLinks vindt altijd dat de rechter in vrijheid – niet belast door politieke opvattingen – moet kunnen oordelen en dat geldt ook in deze zaak. Dat neemt niet weg dat er wel degelijk politieke vragen zijn te stellen en dit debat is dan ook terecht aangevraagd.

Ik heb me de afgelopen dagen meermalen afgevraagd wat het OM hiermee in vredesnaam denkt te bereiken. In ieder geval hebben zij de publicitaire doorbraak van Gregorius Nekschot geforceerd en ik kan me nauwelijks voorstellen dat dit een beoogd doel was. Wellicht smachtte de cartoonist hier al jaren naar, maar de wijze waarop levert hem buitenproportionele en onverdiende gevaren op.

Waarom is Gregorius Nekschot 3 jaar na een aanklacht plotseling van zijn bed gelicht? Wat voor aanleiding was hiertoe? Veroorzaakte hij plotseling een nieuw gevaar? Ik kan het me niet voorstellen want je kan veel van de cartoonist zeggen maar zijn werk is al jarenlang opvallend consistent en geen enkele bevolkingsgroep – incl. politici – komt er gunstig vanaf. Het verweer van de minister dat 3 jaar nodig was om zijn werkelijke identiteit te achterhalen is weinig geloofwaardig: dat zou dan het ergste doen vrezen voor de capaciteiten van politie en justitie. IP-adressen zijn traceerbaar, er zijn een uitgever en een weekblad die op de hoogte zijn van zijn werkelijke identiteit. Bovendien lijkt de uitspraak van de minister strijdig met de mededeling van het OM dat onderzoek naar nekschot pas ‘verleden jaar’ begon.

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er meer politieke redenen zijn om juist nu over te gaan tot vervolging. Het lijkt er op dat er een vuist moest worden gemaakt tegen allerlei  – vooral – buitenlandse klachten over de omgang met moslims, waarbij een relatief onbekende internetcartoonist dreigt te functioneren als de stand-in voor vervolging van Geert Wilders. En inderdaad het oppakken van nekschot heeft Nederland weer eens internationale publiciteit opgeleverd. Maar wel de verkeerde, wat mij betreft.

En het lijkt ook al te toevallig dat de minister – in strijd met de wens van de meerderheid van de Kamer waar onder GroenLinks – naar verruiming van godslastering wil. Zou de minister willen bestrijden dat het hier om een proefproces gaat?

En dan de manier waarop Nekschot is opgepakt. In zijn huis overvallen door 9 mensen, met inbeslagname van zijn computer en andere spullen, en geboeid afgevoerd naar het politiebureau. Om vervolgens een dag en een nacht door te moeten brengen in een cel. Dit is buiten elke proportie en redelijkheid. Het is vernederend en intimiderend en schept een slecht precedent voor de omgang met mensen die alleen de pen als wapen hanteren. Ik verzoek de minister om deze handelwijze ook expliciet en publiek te veroordelen.

En daarbij speelt ook de terechte zorg over het bekend worden van de werkelijke identiteit van de cartoonist. Het komt mij wel heel wrang voor dat nu juist iemand uit de school van Theo van Gogh – voor wie de moord ook persoonlijk heel beangstigend moet zijn geweest – wordt blootgesteld aan gedwongen onthulling van zijn identiteit. Mark Rutte heeft er terecht op gewezen dat Nekschot zo nodig in politiebescherming moet worden genomen. Ik heb begrepen dat de cartoonist over zijn veiligheid nog niets heeft gehoord. En ik verzoek de minister dan ook dringend om een risico-analyse te laten maken en vervolgens de noodzakelijke, landelijke maatregelen te treffen.

Tot slot de rol van de minister zelf. Wist u van het voornemen om Nekschot te vervolgen? Heeft u daarmee expliciet ingestemd? Was u van tevoren op de hoogte van de inval in zijn huis. Wist u dat besloten werd om hem een dag en een nacht vast te houden? En zo ja, bent u daarmee akkoord gegaan?  Hoe beoordeelt u achteraf de handelwijze van het OM, ook in het licht van de maatschappelijke commotie die er is ontstaan?

GroenLinks vindt dat Nederland met het oppakken en vastzetten van een cartoonist een verkeerd voorbeeld geeft. Dit staat haaks op de rijke traditie van het vrije woord die wij kennen en die GroenLinks verdedigt. Wij zijn hier dan ook ongelukkig mee. 

Oef, wat is minister Plasterk koppig. Gisteravond kon in een debat eindelijk het ‘vuiltje’ worden weggewerkt over homodiscriminatie in Nederland (zie eerdere posts Hardball en Hardball, deel 2). Volgens mij (en D66, VVD en SP), de Commissie Gelijke Behandeling en de koepel van christelijke homo-organisaties wordt in het bijzonder onderwijs discriminatie van homo’s oogluikend toegestaan. De Europese Commissie heeft Nederland ook opgeroepen de wet aan te passen.

Wat is het probleem? In de wet staat dat ‘het enkele feit’ van homoseksualiteit geen reden mag zijn om iemand in het bijzonder onderwijs te weigeren of te ontslaan. Iemand mag homo zijn en samenwonen, anders wordt het als een homoseksuele leraar ook hand in hand over straat gaat of in de klas uitlegt dat hij/zij homo is. Je mag het wel zijn maar je mag het niet uitdragen. De christelijke homogroepen gaven nog een mooi voorbeeld van deze, door de wet mogelijk gemaakte hypocrisie. Sommige christelijke scholen schijnen homoseksuelen met een trucje buiten de deur te houden. Zij eisen dat leraren een verklaring ondertekenen dat seks thuishoort binnen het huwelijk van man en vrouw. Tja, zo lust ik er nog wel één.

Minister Plasterk blijft in zijn dooie eentje volhouden dat het niet mag: als de wet het al niet verbiedt dan mag het in ieder geval niet van de minister. Eigenlijk is het een beetje droef. Want over de inzet van de minister hoeft niemand te twijfelen. Hij is oprecht boos en getergd door de gedachte dat ‘zijn’ wet homodiscriminatie zou toestaan. En ik kan ook niet wachten tot ik de minister in roze balletpak terugzie op een overheidsboot tijdens de Gay Pride.

Maar de minister heeft een groot politiek probleem. Voor coalitiegenoten CDA en CU is het ‘enkele feit’ namelijk heilig en zij lijken de minister te verhinderen deze ongerechtigheid uit de wet te halen.

De sleutel ligt bij de PvdA (zoals vaker). Voordat zij zich bekeerden tot deze grijze coalitie vonden zij ook dat de wet veranderd moest worden. Gisteravond liet de woordvoerder veel enerzijds, anderzijds horen. Ik dien deze week een motie in en ik heb de PvdA gevraagd om mee te tekenen. Doet de PvdA dat, dan is er een Kamermeerderheid die de wet wil veranderen. Weigert de PvdA of stemt ze tegen, dan winnen de christen-conservatieven het pleit.

En dan verliezen ik, de minister èn weldenkend Nederland dit potje hardball.

Vandaag is er een briefje binnengekomen van onze minister Plasterk. En oh, oh, wat is hij hardleers. Ja, inmiddels erkent hij dat de Europese Commissie in haar advies wel opmerkingen maakt over de uitzondering op het verbod op discriminatie van homoseksuelen in het bijzonder onderwijs. Tijdens het debat vergaloppeerde de minister zich dus toen hij tegen mij zei dat het advies van de Commissie daar helemaal niet over ging (bloemetje misschien?).

Maar hij houdt vol dat Nederland niet op de vingers wordt getikt en dat discriminatie van homoseksuelen niet mag. Want zegt hij, volgens de Wet Gelijke Behandeling mag een homoseksuele leraar niet worden afgewezen vanwege het hebben van een homoseksuele relatie.

Dat klopt als een bus. Niemand mag in Nederland worden afgewezen of ontslagen vanwege ‘het enkele feit’ dat hij homoseksueel is. Maar het wordt anders als deze leraar er in de klas openhartig over praat of met zijn vriend innig gearmd over straat gaat. Met andere woorden op sommige bijzondere scholen mag je wel homoseksueel zijn, zolang je het maar niet laat merken. Dat is nou discriminatie en daarom moet de wet veranderd worden.

Laat ik een ultieme poging doen om het voor de minister inzichtelijk te maken. De kronkelredenering in onze wet is namelijk als volgt: je mag wel een man zijn, je mag ook wel staand plassen (als je de wc-deur tenminste goed dicht doet) maar je mag niet uitdragen in de klas dat je een man bent. Dat moet de minister toch ook op zijn minst een tikkie gek vinden.

Om een lang verhaal kort te maken: 28 februari debatteert de kamer op mijn verzoek hierover. Daarna meld ik me weer met de uitkomst van dit wedstrijdje hardball.

Nu beschouw ik mezelf als een gedegen, weinig rellerig Kamerlid. Dus ik stond met mijn oren te klapperen toen Minister Plasterk vanmiddag plotseling mij persoonlijk aanviel. Hij verweet mij ‘incidentenpolitiek’ en debat op basis van persberichten.

Wat was er aan de hand? Tijdens het mondelinge vragenuur ondervroeg ik de minister over het oordeel van de Europese Commissie over discriminatie van homo’s in Nederland. In ons verlichte en tolerante gidsland is het namelijk nog steeds zo dat bijvoorbeeld bijzonder onderwijs door bepalingen in de Wet Gelijke behandeling praktiserende homo’s mag weigeren of mag ontslaan. Volgens – inderdaad – het persbericht van de Europese Commissie krijgt Nederland een pak voor de broek. Vanzelfsprekend heb ik dit nog eens gecheckt bij Kathalijne Buitenweg, onze Europese woordvoerder op dit terrein, die overigens maanden geleden al waarschuwde dat er een oordeel van de Europese Commissie aan zat te komen.

Maar minister Plasterk haalde tijdens het vragenuur het volledige advies van de Europese Commissie, dat nog niet openbaar was, tevoorschijn. Naar zijn stellige mening, ging het advies helemaal niet over het bijzonder onderwijs. Nee hoor, de Europese Commissie berispt ons helemaal niet. Het enige wat de Commissie, aldus Plasterk, van Nederland verlangt is aan te geven onder welke condities ‘een kerk mag eisen dat iemand celibatair is’.
Daarmee was de zaak voor de minister afgedaan, puntje met wat smalend commentaar weggepoetst en de voortdurende discriminatie van praktiserende homo’s door sommige religieuze instellingen van de agenda geveegd.

Maar wat doet een gedegen kamerlid? Die leest het hele advies van de commissie, dat inmiddels openbaar is (maar nog niet digitaal). En wat blijkt? Nederland wordt wel degelijk berispt op de vrijheid die bijvoorbeeld bijzonder onderwijs nog steeds heeft (op pagina 5 en 6).
Het was gewoon blufpoker van de minister, niet meer en niet minder. En waarom zou hij dat nu doen? Misschien vergeten het hele advies van de Europese Commissie te lezen? Gedebatteerd op basis van een ambtelijk adviesje? Of levert het advies de minister een politiek probleem op? Zou het zo kunnen zijn dat deze minister van PvdA-huize de wet wel degelijk wil veranderen en discriminatie wil verbieden, en dat zijn coalitiegenoten CDA en ChristenUnie hem dat niet toestaan?

Donderdag mag de minister het van mij alsnog komen uitleggen in de Kamer. Dan mag hij ook antwoord geven op mijn vraag of deze regering homo-discriminatie gaat verbieden of niet.
Als de minister hardball wil spelen, dan kan ik dat ook!