1. De politieke omstandigheden
Wij bevinden ons op een scharnierpunt in de tijd. De economische crisis, samen met de grote internationale klimaat- en voedselproblemen, dwingt ons tot het herzien van onze economische en maatschappelijke verhoudingen. Dit is niet een kwestie van een tijdje ‘de broekriem aanhalen’ en daarna ons leven als vanouds voortzetten. Behoud van onze welvaart en ons welzijn op de lange termijn dwingt ons nu tot grote ingrepen in ons pensioenstelsel, ons arbeidsbestel, op de woningmarkt enz. Er is een prachtige kans om onze economie meer duurzaam te maken, en onze samenleving rechtvaardiger te organiseren maar dat vergt politieke moed en de bereidheid om lastige maatregelen voor te leggen aan een bezorgd en dikwijls morrend electoraat.

Daarbij komt dat de culturele en etnische tegenstellingen in ons land, en internationaal, fors toenemen. Deze tegenstellingen rusten op reële problemen van achterstand, schooluitval, criminaliteit, discriminatie en religieuze intolerantie. Er is een dringende nood aan praktische politieke oplossingen om te vermijden dat de polarisatie groter en (nog) ideologischer wordt waardoor ook de bereidheid in onze samenleving ondermijnd raakt om gezamenlijk een verantwoorde uitweg te zoeken uit de economische crisis.

2. De politieke positie van GroenLinks
De afgelopen jaren waren niet de gemakkelijkste. Vanaf 2002 heeft GroenLinks electorale en maatschappelijke tegenwind gehad. Hoewel dit ten dele buiten onze macht lag, was er ook wel degelijk noodzaak om opnieuw en kritisch naar onszelf te kijken. Dat hebben wij consequent gedaan. De afgelopen jaren is ons sociale programma gemoderniseerd. Onze positie als vrijheidslievende en mensenrechtelijke partij is sterker gevestigd. Onze opvattingen over klimaat en milieu bevinden zich niet langer aan de rand, maar in het hart van het politieke debat (daarbij hielp het aanzienlijk dat andere partijen in onze richting bewogen). Dit lijkt zich sinds enige tijd uit te betalen in duurzame groei van ons electoraat en in een mooie overwinning bij de Europese verkiezingen.
Met de grote economische, sociale en culturele problemen waarmee Nederland kampt, is er behoefte aan stabiele politieke partijen, die bereid zijn regeringsverantwoordelijkheid te dragen. GroenLinks is daartoe van harte bereid.

3. Mijn positie
Het is simpel. Bij de verkiezingen van 2011 ben ik 13 jaar lid van de Tweede Kamer. Ik wil er dolgraag graag bij zijn als GroenLinks haar inspanningen van de afgelopen jaren verzilvert en ik wil even graag de verantwoordelijkheid nemen voor verdediging van ons hervormingsprogramma tijdens de verkiezingen en daarna. Natuurlijk lonkt het vrije leven weleens, maar de politiek trekt harder.

Ben ik de enige die GroenLinks kan leiden? Natuurlijk niet! Maar ik ben er wel van overtuigd dat in een enigszins hysterisch politiek bestel er verlangen is naar politici met ervaring, vertrouwen & gezag, en dat GroenLinks daar van kan profiteren.

Vandaar mijn hernieuwde kandidatuur.

Hartelijks,

Femke

Overwegend rechtse klimaatsceptici suggereren graag dat het om een dure hobby van ‘bomenknuffelaars’ gaat die zich aan elke stam willen vastketenen. In werkelijkheid levert klimaat een groot sociaal en economisch probleem op.

Het is vaker gezegd, de uitstoot van broeikasgassen in Europa, Amerika en Australië raken de allerarmsten en hun kinderen het hardst. In een prachtige fotoreportage in Vanity Fair, wordt deze oneerlijke spreiding van welvaart en vervuiling indringend zichtbaar gemaakt.

Een van de geportretteerden is Amena Khatun, een oude vrouw die haar hele leven woonde in een dorp aan een rivier in Bangladesh. Omdat het water steeg heeft zij moeten verkassen naar de sloppenwijken in Dhaka, Bangladesh’ hoofdstad.

Het is een verhaal uit duizenden, van arme boeren, herders en vissers die hun vruchtbare land tot woestijn zagen worden of het water om hen heen zagen stijgen. Het is onze welvaart die elders tot vervuiling en crisis leidt en de principiële vraag die in Kopenhagen moet worden beantwoord is of wij bereid zijn daar nu een eerlijke prijs voor te gaan betalen.

Dat betekent vooral dat wij derde wereldeconomieën in staat moeten stellen om te groeien, zonder dat zij er net zo’n rommel van maken als wij. Dan zullen wij (het rijke deel van de wereld) hen geld en middelen moeten geven om zich aan te kunnen passen aan klimaatverandering en te kunnen investeren in milieutechnologie.

En dat is niet alles. Wij zullen ook het goede voorbeeld moeten geven door ons aan een internationale afspraak over vermindering van de uitstoot te houden en door in eigen land stevige maatregelen te treffen.

Vandaag presenteert mijn collega Kees Vendrik in de Tweede Kamer zijn klimaatbegroting. Hij laat zien dat Nederland met een paar moedige beslissingen de uitstoot van CO2 met 40% kan verminderen in 2020.

Consumenten hoeven daarvoor geen halsbrekende toeren uit te halen, noch hoef je op een korte termijn woningisolatie te verplichten zoals de PvdA voorstelt. Wat je nodig hebt zijn een aantal scherpe financiële keuzes en politieke wil. Het geldt in Kopenhagen, het geldt in Nederland voor het kabinet: ‘put your money where your mouth is’.

Hij heeft de positie om grootverbruikers (zoals China) aan een echte afspraak te binden en rijke, westerse landen te dwingen te investeren in duurzame economische groei in de derde wereld.

Maar onmiskenbaar huizen er twee zielen in Obama’s borst. Er is de progressieve democraat die samen met Al Gore meermalen heeft beklemtoond dat klimaatverandering één van de grootste problemen van onze tijd is.

Maar hij is ook de president van het meest vervuilende land van de wereld. De leider van Amerikanen die ongeacht hun politieke kleur getrouwd zijn met hun airconditioning, hun benzineslurpende auto’s en hun huizenhoge koelkasten (en het liefst drie).

In de Verenigde Staten zijn energiebesparing en vermindering van de CO2-uitstoot niet meer en niet minder dan een frontale aanval op ‘the American Way of Life’. Dat complotten van klimaatsceptici juist in de Verenigde Staten welig tieren, hoeft nauwelijks te verbazen.

Daar mag je nog eens bij optellen dat Obama zijn bevolking en parlement nodig heeft voor een goed maar omstreden gezondheidszorgplan en voor een impopulaire Afghanistanbeslissing.

Dus wat gaat Obama doen? En hebben wij, niet zijnde Amerikaanse kiezers, er wat over te zeggen? Ik denk – helaas – niet zoveel. Wat we kunnen doen, is de druk opvoeren: door demonstraties en acties, en door Europese leiders die Obama eensgezind onder druk zetten.

Alleen als het internationale gezichtsverlies heel groot dreigt te worden, als het buitenlandse commentaar ook – en gezaghebbend – het Amerikaanse binnenland bereikt, zal er wat in beweging komen. En dan nog … Maar vanaf nu moet gelden: alle ballen op Obama!

De motie werd ingediend door collega Kees Vendrik. Die zei: “Een zege voor het klimaat. Dit werpt een forse dam op voor de bouw van nieuwe kolenmonsters. Als het aan de Tweede Kamer ligt dan kiezen energiebedrijven in de toekomst uitsluitend nog voor de schoonste energievormen.”

Een prachtig resultaat dus voor GroenLinks en belangrijker nog, voor het klimaat. Lees op Kopenhagenreport meer over het stoppen met kolencentrales en wat wij nog meer doen voor het klimaat.

PS: ik was gisteren te gast in  Pauw en Witteman.

Van mijn weblog komt helaas te weinig. Maar voor al mijn vrienden en vijanden: op twitter (@femkehalsema) ben ik heel regelmatig te volgen. En ik heb me heilig voorgenomen om het lang vol te houden (maar vrome voornemens heb ik vaker gehad ..)

Helemaal verbazingwekkend is dat niet omdat, met dank aan Geert Wilders, elke opmerking over de Islam inmiddels voor de hevigste emoties zorgt. Dat tendentieuze samenvattingen in de Telegraaf en Spitsnieuws op internetfora tot xenofobe, onderbuikoprispingen leiden, beschouw ik inmiddels als een niet meer weg te denken (maar betreurd) onderdeel van het publieke debat. Deze laat ik onbesproken. Maar wat mij  wel verbaast zijn sommige hevige, en soms zelfs ronduit kwaadaardige reacties uit progressieve kring. Temeer daar geen van de opvattingen die ik uitdraag nieuw is (alles heb ik al eens eerder gezegd), zij het dat het mogelijk wat scherper want bondiger is gesteld. Een paar opmerkingen van mij bij alle reacties.

1. Islamkritiek

Ik voel mij deel van een progressieve stroming die – ook tegenover Wilders en opkomende Islamofobie – de godsdienstvrijheid verdedigt. Wat mij betreft komt aan de godsdienstvrijheid alleen een einde als religieuze organisaties criminele activiteiten ontplooien of de godsdienstvrijheid gebruiken als een argument om andere mensenrechten te schenden. Er kan dus geenberoep worden gedaan op de godsdienstvrijheid om vrouwen te mishandelen, te vernederen of achter te stellen, of om homoseksuelen te discrimineren.  Maar zo lang daar geen sprake van is, zijn mensen vrij om te geloven wat ze willen en dat uit te dragen. Bij geloofsvrijheid hoort voor mij ook de vrijheid om dat geloof te bekritiseren. Juist in een beweging als GroenLinks, waar van oudsher veel – buitengewoon – kritische christenen deel van uitmaken, zijn godsdienstvrijheid en -kritiek, twee zijden van dezelfde medaille (hoewel een enkeling dat nu lijkt te vergeten).

Mijn opmerkingen in De Pers zijn volledig in lijn met deze opvatting. Ik verdedig het recht van mensen om orthodoxe islamitische opvattingen te hebben en verdedig mijn recht om daar problemen mee te hebben. Sommige ‘close readers’ maken vooral heisa over het zinnetje ‘Ik merk het in mijn wijk: natuurlijk is de islam een probleem’, want daarmee zou ik een hele wereldgodsdienst diskwalificeren. Tsja, dat is vooral ‘bijziend lezen‘, want uit elk bijgeleverd citaat blijkt dat het mij gaat om orthodoxe en conservatieve religieuze opvattingen die slecht zijn voor de vrijheid en emancipatie van vrouwen.

Mijn indruk is dat sommige van mijn critici, ook uit verontwaardiging tegen Geert Wilders, verdediging van de Islamitische godsdienstvrijheid verwarren met kritiekloosheid. Neem iemand als Anja Meulenbelt die mij op hoge toon de les leest. Ik ben er zeker van dat als ik in de Tweede Kamer de SGP en hun gereformeerde achterban zou aanvallen op hun religieuze, discriminerende opvattingen over vrouwen en homo’s, zij vooraan staat te juichen. Maar als je vergelijkbare opmerkingen maakt over vergelijkbare Islamitische overtuigingen is het huis te klein.

Met haar en vele anderen vind ik de selectieve en discriminerende verontwaardiging van Geert Wilders over de Islam weerzinwekkend. Maar ik denk dat progressieve mensen een grote fout maken als zij dat beantwoorden met even selectieve kritiekloosheid. Moslims mogen niet gediscrimineerd worden om hun geloof, maar sommige Islamitische overtuigingen verdienen stevige kritiek. Wie daarover twijfelt, moet vooral eens het commentaar op mijn interview lezen van Sheikh Fawaz Jneid van de As-soennah moskee in den Haag.

De progressieve beweging in Nederland heeft een lange traditie in de verdediging van de mensenrechten en van vrouwenemancipatie. Wij bewijzen onszelf geen dienst als wij ons – in verweer tegen Geert Wilders – politieke correctheid laten opdringen waarbij we goedpraten wat niet goed is. Dan wordt de ruimte voor progressief debat ook veel te klein.

2. Het hoofddoekje

In de 12 jaar dat ik in de politiek zit heb ik er altijd tegen gevochten dat Islamitische vrouwen de toegang tot de arbeidsmarkt, het onderwijs en soms zelfs de publieke sfeer werd geweigerd omdat zij een hoofddoek dragen. Vrouwenemancipatie betekent voor mij in essentie dat vrouwen overal toegang toe hebben en alle kansen krijgen. Dus heb ik ook verdedigd dat vrouwen met een hoofddoek politie-agent kunnen worden, overigens als één van de heel weinigen in Nederland. Dit herhaal ik ook nog eens in het interview. Maar dat ik achterstelling van gelovige vrouwen niet accepteer, maakt mij nog niet tot een fan van de hoofddoek.

Laat ik een vergelijkbaar voorbeeld geven. Lang was het in Nederland zo dat getrouwde vrouwen de toegang tot de arbeidsmarkt werd geweigerd of dat zij na een huwelijk werden ontslagen. Als dat nu nog het geval zou zijn dan zou ik daartegen de barricaden op gaan. Maar dat maakt me nog geen fan van het huwelijk. Laat staan dat ik uit misplaatste solidariteit zou trouwen. Solidariteit uit je door te vechten voor de vrijheid en rechten van getrouwde of gesluierde vrouwen, niet door er zelf één te worden (waartoe in Trouw en door Meulenbelt absurd wordt opgeroepen).

Ik respecteer vanzelfsprekend de autonome keuze van veel Islamitische vrouwen om, zoals Fatima Elatik, een hoofddoek te dragen als deel van hun (religieuze) identiteit. Die zal ik ook nooit aantasten. Maar ik vind dat degenen die nu vooral de schoonheid van de hoofddoek verheerlijken, eens moeten nadenken over de opmerking van een Islamitisch meisje in een mail aan mij: ‘zo dwing ik ook respect af’. En wie nog twijfelt over de vele keren dat het dragen van een hoofddoek voortkomt uit sociale en religieuze dwang (of drang), moet vooral de retorische vraag van Sheikh Fawaz Jneid eens op zich laten inwerken: ‘Welke vrouwen zijn vaker het doelwit van verkrachtingen en seksuele intimidaties in de wereld? Gesluierde vrouwen of niet-gesluierde?’

Eerlijk gezegd vind ik dit media-gepapegaai een grove belediging van onze bevolking.

Laat ik een voorbeeld geven. Mijn buren, bijna pensioengerechtigd, hebben hun hele werkzame leven een sigarenwinkel gehad in de Indische buurt in Amsterdam. In hun vrije tijd treden zij op als amateur-toneelspelers  in buurt-, bejaardenhuizen etc. Gewone rechtschapen mensen, dol op hun kinderen en kleinkinderen, en dol op hun caravan waar ze in de vrije weekenden naar toe gaan. Ja, zij zijn dikwijls boos over de criminaliteit, bedreigingen en grofheid van veel Marokkaanse jongens die om hun winkel heen hangen. Maar zij voelen zich even akelig bij de grofheid en intimidatie van Wilders, die zegt in hun naam te spreken.

Op de school van mijn kinderen proberen de juffen gewone Amsterdamse kinderen (en ja, dat zijn veel allochtone kindjes) beschaafde en zachtaardige omgangsvormen bij te brengen. Nee, je zegt niet dat de juf gek (knettergek) of dom is. Nee, je roept niet ‘ tuig’ en je dreigt al helemaal niet met geweld. Als Jan Marijnissen ‘flapdrol’ roept in de zaal en Agnes Kant verdedigt dat als normaal taalgebruik, vraag ik me stiekem even af hoe zij het zou vinden als haar kinderen dat tegen de leraar zouden roepen. Als Wilders scheldt en kwetst of (bij monde van zijn collega Bosma) vindt dat de neus van een presentatrice kan worden afgehakt, dan heb ik met de leerkrachten op de school van mijn kinderen te doen. Hoe overtuigen zij Marokkaanse zevenjarigen nog dat wellevendheid en aardigheid je verder brengen in dit leven, als de politieke elite zichzelf met onbeschoftheid aanprijst?

Onze bevolking, dat zijn mijn buren, de juffen op school, de ambulancemedewerkers, de middenstanders en al die anderen die zich staande proberen te houden terwijl de verloedering om hun heen oprukt. Wilders spreekt niet de taal van het volk. Hij spreekt de taal van Big Brother, GeenStijl en Marokkaanse rotjongens. Hij biedt ook geen verbetering of alternatief maar hij exploiteert de reële angsten en zorgen van onze bevolking. Hij roept de verloedering geen halt toe, hij is er de uitdrukking van.