Beste partijgenoten,
Toch nog even over het referendum. Ik was erdoor overvallen tijdens het congres en het spijt me dat ik niet het woord heb kunnen voeren. Inmiddels hebben jullie misschien in de kranten of online gelezen dat ik een debat in de partij wil starten over het referendum. Daarover heb ik inmiddels ook contact gehad met Dwars (als indieners van het amendement) en zij steunen mij in die wens. De reden is de volgende.
De afgelopen jaren heeft de fractie uitvoering gegeven aan ons (vorige en eervorige) verkiezingsprogramma en een initiatiefwet gemaakt op het correctief referendum. Jaren geleden is Wijnand Duyvendak daarmee begonnen en na zijn vertrek heb ik het, in overleg met hem, overgenomen. Deze wet is mede-ondertekend door de PvdA (Kalma) en D66 (Van der Ham). Bovendien ben ik tweede ondertekenaar van de initiatiefwet Kalma c.s. voor het adviserend referendum (daarmee ook uitvoering gevend aan oudere opvattingen in GroenLinks).
Na verschillende schriftelijke ronden en heel veel voorbereidend werk is onze initiatiefwet nog geen maand geleden in eerste termijn in de Tweede Kamer behandeld. Omdat de Kamer vanwege de verkiezingen al is ontbonden, hebben wij afgesproken de wetsbehandeling af te maken in het nieuwe, fris gekozen parlement.
Aangezien het om een grondwetswijziging gaat is de behandeling door de Kamer ook daarna nog lang niet ten einde. Pas over twee verkiezingen (dus die van 9 juni a.s. en die daarna) zijn wij gerechtigd om de wet in tweede lezing in het parlement te behandelen (d.w.z. dat het parlement al bij gewone meerderheid akkoord is gegaan maar dan met 2/3e meerderheid moet instemmen om de grondwet te veranderen).
Dit geeft onze partij alle kans en tijd om nog eens grondig te discussiëren of wij inderdaad deze democratische vernieuwing niet meer willen. Als de partij volhardt in haar gewijzigde opvatting zal de Tweede kamerfractie haar stellingname moeten herzien.
Maar het lijkt mij, gezien onze lange voorgeschiedenis van democratische vernieuwing en de inspanningen van de Tweede Kamerfractie, op zijn plaats eerst nog eens met elkaar hierover het debat te voeren. Ik wil ook graag het woord kunnen voeren en onze initiatiefwet en onze GroenLinks-tradities kunnen verdedigen.
Hartelijks, Femke
{ 55 comments }
Helemaal mee eens. Sowieso kan je bij een verschil van 3 stemmen nauwelijk spreken van een congres dat “tegen” is. Drie stemmen verschil is een congres dat verdeeld is en er nog niet over uit.
Femke, Volgens mij was het congres duidelijk. Amendement is aangenomen. Of dat nu met 3 of met 400 stemmen verschil is.
Invoering van een correctief referendum zal uiteindelijk ertoe leiden dat nog minder kiezers bij kamerverkiezingen de gang naar de stembus maken. Heikele onderwerpen worden toch als referendum behandeld. We zien in Zwitserland wat daar de gevolgen van zijn. Groet, Xander
Helemaal met je eens dat er een debat moet komen binnen de partij. Ik baalde als een stekker toen met enkele stemmen verschil het referendum uit het programma geschrapt werd. Helemaal als een donderslag bij heldere hemel kan het toch niet gekomen zijn. Het amendement van Dwars was al lang tevoren bekend. Jammer dat je bent bent opgestaan om jouw initiatiefwet te verdedigen.
Inderdaad was het verschil te klein, en de spreker (die de wijziging van het amendement met talent besprak) had op dat moment alle aandacht.
Invoering van een correctief referendum hoeft niet in te houden dat er minder mensen naar de stembus gaan, als wel dat er meer mogelijkheden en momenten zijn om de democratie van zich te laten spreken.
Zonnige groet, Sonja
Beste Femke,
Het referendum is één van de weinige punten van GroenLinks waarin ik geen heil zie. Nederland is de laatste jaren geworden tot een mediacratie. De opinie van een groot deel van de bevolking wordt bepaald door de media waarin vaak sprake is van ongenuanceerde berichtgeving. Ik ben daarom bang dat het referendum hierdoor compleet zal gaan mislukken. Hoe kijk jij daar tegenaan? Mvg,Daan
Een goede discussie in de partij is altijd goed maar maak hem breder. Betrek ook 1ste kamer, toetsing aan grondwet door rechter, verkleining 2de kamer en de vraag of de techniek geen slimmere opties mogelijk maakt dan simpel ja nee.
@Xander P. Costa De uitslag van een referendum (of van verkiezingen)mag niet leidend zijn bij de keuze voor of tegen. Je moet principieel kiezen.
Beste Femke,
goed dat je gelijk reageert en open staat voor debat. dat lijkt me wel nodig met zo’n verdeeld congres. ik hoop dat het je erin slaagt om de vreemde vooroordelen tegen het referendum weg te nemen. Laten we niet vervallen tot een elitair “wij weten wel wat goed voor u is”, maar knokken voor goed geinformeerde burgers die echt mee kunnen praten over besluiten die hen aangaan.
Ten eerste: Ik wil een serieuze stem, dus een referendum moet altijd bindend zijn. Waarom zou ik anders naar de stembus gaan?
Ten tweede: Ik wil best desgevraagd mijn stem geven over belangrijke onderwerpen, graag zelfs, maar een correctief referendum is echt mosterd na de maaltijd. Er is dan kennelijk al een besluit genomen, terwijl ik al eerder betrokken had willen zijn in de besluitvorming.
Ik ben ook niet zo voor een referendum. We kiezen niet voor niks iedere 4 jaar 150 deskundigen om beslissingen voor ons te nemen. Ook zal in aanloop naar zo’n referendum alle (media)aandacht naar dat ene onderwerp gaan, terwijl er in de wereld zo veel meer gebeurd. Zeker in een tijd van populisme en hypes lijkt mij dat de verkeerde weg. Maar ik laat mij graag overtuigen van het tegendeel…
Succes
Beste Femke,
discussie lijkt me noodzakelijk (ook over de kwestie-Eerste-Kamer), maar de timing is ongelukkig: zojuist heeft het congres het referendum afgestemd, na een matige verdediging (‘we zijn voor referenda want we waren altijd voor’), en nu vernemen we via de media dat dat onterecht was. De democratie wordt opzijgeschoven voor de democratie? Neem de tijd en kom met een concrete discussie.
Een kwestie wordt onwaardig versimpeld tot een vraag waar slechts ja of nee tegen gezegd kan worden. Wil je na dat referendum ook de verantwoordelijkheid nemen voor ALLE gevolgen die dat besluit heeft? Gevolgen die je, zelfs als goed geinformeerde burger onmogelijk allemaal kan overzien? Daar stellen we toch juist mensen voor aan?
Beste Femke en andere leden van Groen Links,
Een referendum zal bijna altijd tot populisme leiden.
Bovendien zijn soms inpopulaire maatregelen nodig om op lange termijn juist beleid te kunnen voeren. Met een referendum zullen inpopulaire maatregelen vrijwel altijd worden afgekeurd.
Regeren met de dreiging van een referendum werkt m.i. niet.
Diederik ten Cate van Dwars stelt:
“directe democratie heeft bezwaren, een dictatuur heeft ook bezwaren, maar een representatieve democratie neemt de belangrijke bezwaren van beide weg. De invoering van directe democratie, lijkt mij dan ook geen verstandige zaak.”
Dit wringt als de representatieve democratische vertegenwoordigers zelf voor directe democratie pleiten. Wringen leidt tot ruimte.
p.s. na lezing van je tweet over tegenstanders referenda, dus VVD’ers, die reageren op deze post: de pijn is, realiseer ik me nu, dat deze move de congresleden niet serieus neemt.
De betrokkenheid van burgers bij het landsbestuur, blijft achter door een gebrek aan vertrouwen in de representatieve democratie. Dit vertrouwen wordt niet hersteld door het instellen van referenda. Referenda kunnen maatschappelijke onrust niet wegnemen. Mensen zoals jij wel.
Als ik ‘ons’ voorstel goed begrijp, kunnen burgers een door de 2e Kamer aanvaard wetsvoorstel terugdraaien in een referendum (als de meerderheid dat bepaalt). Er 300.000 handtekeningen nodig om het initiatief voor een referendum te nemen. Alhoewel ik geen principieel voorstander ben van referenda (ik heb trouwens niet gestemd zaterdag) vind ik dat de moeite waard om partijbreed te bespreken.
Het zou trouwens handig zijn als op dit blog vermeld stiond dat je in je commentaar maar maximaal x tekens kunt gebruiken.
Beste Femke,
In Utrecht hebben we twee referenda gehad en enkele net niet. De burgemeester en Hoog Catharijne In dat laatste heeft de uitkomst geen gevolgen gehad voor de uiteindelijke besluitvorming. En terecht want zelfs ingewijden snapten amper waar je voor koos. De basiskennis die nodig was om te beslissen was te ingewikkeld. Ik laat dit graag over aan bestuurders en degelijke onderzoeken.
In aanvulling op bericht onder ’5′:utopisch gezien ben ik vóór het referendum.Het zou geweldig zijn als het volk op deze manier mee kan besluiten.Het volk is alleen te dom om verstandige keuzes te maken.Dat klinkt elitair, maar dat is het niet.Je kunt nl. niet verwachten dat iedereen voldoende en juist geïnformeerd zal zijn om een verstandige keuze te maken over complexe en minder complexe zaken..
Ik was tijdens het congres geschokt dat betreffend amendement aangenomen was, had dat niet verwacht en ben van mening dat het dubbeltje ook de andere kant uit had kunnen vallen, zeker als iemand een pleidooi tegen het amendement zou hebben gehouden….
Lijkt me nuttig om interne partijdiscussie te starten en het lijkt me ook goed om ons niet zonder meer terug te trekken uit de lopende wetgeving!
Mijn 1e reactie is: ik heb gestemd en vertrouw er daarna op dat mijn vertegenwoordigers naar eer en geweten (+kennis) omgaan met het verkiezingsprogramma en nieuwe onderwerpen.
Daarom hoeft een ref. niet zo nodig voor mij.
2. Bij een ref. is het erg moeilijk om een ruimere context mee te nemen. De keuze wordt al snel te smal. (Minaret vs integratie)
Meer invloed op besluitvorming zal door vele kiezers gewaardeerd worden. Past in deze tijd en zal vele kiezers meer bij het democratische proces betrekken. Of een referendum daarvoor het middel is betwijfel ik (de vraagstelling = te beperkt/traag). Is er geen alternatief denkbaar (bijv.internet raadpleging) die de inbreng van volksvertegenwoordigers handhaaft maar wel beinvloedt?
Hoi Femke,
Als langdurig lid van Groenlinks wil ik dan wel even weten hoe alle gewone leden zich mogen mengen in deze discussie. Ik ben als Groenlinkser namelijk tegen deze referenda maar zou wel graag actief willen participeren tegen deze discussie.
Groetjes en veel campagne succes,
Thijs
Mijn probleem is dat ík niet weet wat deze wet inhoudelijk betekend en ik heb het ook geprobeerd te zoeken.
en dat is nou net waarom er eigenlijk geen (weinig) referendums moeten zijn. de bevolking is (vaak(vind ik)) niet deskundig genoeg om op alle voorleggingen het ‘juiste’ antwoord te geven.
Verder geef ik mijn stem aan groenlinks om voor mij deze keuzes te maken.
Van mij hoeven die referenda niet zo nodig.
1) Het kost mij tijd om te verdiepen die ik liever aan andere zaken besteed.
2) Complexe vraagstukken laten zich niet vatten in een simpel voor/tegen.
3) Het referendum wordt misbruikt om algemeen ongenoegen te uiten.
4) Ik heb liever dat goed geinformeerde politici besluiten over complexe onderwerpen dan slecht geinformeerde burgers (zoals ik).
Een referendum (correctief/bindend) lijkt het ideale democratische middel maar heeft als foutieve grondslag het idee dat een grote, representatieve groep kiezers voldoende interesse en tijd heeft of maakt om zich een onderwerp eigen te maken en vervolgens eigenbelang niet te laten prevaleren. Dit zal overigens de trend van “politiek populisme” waarschijnlijk alleen nog maar versterken.
Hoi, mijn argumenten voor het referendum kun je lezen in het volgende blogje: http://tinyurl.com/y4oyskh
Nog voor de stemming over het amendement was duidelijk dat een groot deel van het congres tegen het referendum zou gaan stemmen, gezien de reacties op de sprekers. Ik heb er zelfs 20 min voor de stemming over getwitterd (http://twitter.com/sndrclsn/status/12395477686). Iedereen die zegt dat de uitslag onverwacht kwam, heeft niet zitten opletten, inclusief Femke dus. Sorry: meerderheid=meerderheid.
Het GroenLinks-standpunt over referenda was altijd zo ongeveer het enige waar ik me niet in kon vinden. Het congres heeft dat nu ook laten horen. Ik snap dat het pijnlijk is, maar je moet (zeker als je zo graag referenda wilt) toch echt accepteren wat de uitslag van een stemming is, ipv er alsnog onderuit te komen.
Als het praatje van Hans Sibbel van 20/4/10 op Stand-up Inspiration straks op de website (www.standupinspiration.com) staat, moeten jullie maar eens kijken of je zijn punten niet overtuigend vindt…
Kunnen niet-prominente GroenLinks-leden na een volgend congres ook binnen de partij een “brede discussie” opstarten als het congres, zelfs als slechts met 1 stem verschil, een besluit neemt dat ze niet zint? Dacht het niet. Mijn conclusie: dit is een wijze, maar paradoxale les waarom je niet voor referenda moet zijn.
Het is verstandig om een intrapartijelijke discussie te starten op punten waar de partij zo over verdeeld is. Niet om mensen te overtuigen, maar om te zoeken naar een gezamelijke oplossing. Je kunt kijken naar referenda met meer dan 2 opties, het publiek meer informeren, of beperken waarover referenda gehouden mogen worden (te ingewikkelde thema’s/ of juist dingen die burgers direct raken.
Ligt in deze discussie nu niet juist de ironie van een referemdum en raakt het daarmee de kern van het probleem? Het volk (het congres in dit geval) spreekt en als de uitkomst (om wat voor reden dan ook: slechte informatievoorziening, onderbuikgevoelens, wat dan ook) onverwachts niet bevalt, moet er ineens op andere manieren alsnog het gewenste resultaat behaald worden. #istegenreferendum
Ik ben het eens met Sander. Het is buitengewoon ironisch dat we als partij in een discussie over het referendum de uitslag van ons eígen referendum – die op het partijcongres – naast ons neer gaan leggen, omdat het ons slecht uitkomt of omdat het verschil in stemmen zo klein was. Ben je ideologisch voor het referendum, dan zie ik niet in waarom je zo’n uitslag zou willen negeren.
Overigens ben ik tégen het referendum, en ik snap dus ook goed waarom Femke liever een wat meer inhoudelijke discussie wil voeren binnen de partij dan zich te binden aan een simpel ja/nee. Toch denk ik dat je pragmatisch bekeken niet anders dan tegen het referendum kan zijn en ik verheug me dan ook op een inhoudelijk debat over dit onderwerp binnen de partij. Ik neem er alvast graag aan deel.
Referenda zijn een uitgelezen manier om populisme te bevorderen en besluiten die op impulsiviteit of onderbuikgevoel gescholen zijn te kweken…
Ik zie al in mijn ergste nachtmerries hoe een bindend referendum over het verlagen van de accijns op benzine of over het verbieden van hoofddoeken zal uitpakken. De stem van het volk zal zegevieren…
Referendum, Nee Bedankt!
Het referendum is één punt uit het programma waar ik nooit zo warm voor ben gelopen. Eigenlijk heeft het referendum over de Europese grondwet voor mij duidelijk gemaakt dat referenda niet werken.
PS=Ik heb u een e-mail gestuurd vanaf e-mail adres e.j.vansteijn@student.ru.nl. Ik zou graag een interview met u afnemen. Ik schrijf een paper over u voor mijn vak parlementaire geschiedenis.
Beste Femke,
Ik vind het knap arrogant van je, dat je, terwijl de meerderheid van het congres zich tegen referenda heeft uitgesproken, jij gewoon zegt: “Het waren maar 3 stemmen meer, en ze weten niet waar ze het over hebben”. Maar dit arrogante gedrag past wel bij jou.
Dat zou je zelf ook niet accepteren als een minister of de premier dit zou doen.
Het is net wat Sander Claassen zegt: meerderheid is meerderheid.
Met vriendelijke groet,
Aafke.
Beste Femke,
Een referendum als middel om de democratie beter te laten functioneren blijft een prima idee. Maar reageer dan niet als een prinses op de erwt naar Marcel van Dam in de Wereld draait door, wanneer hij stevige kritiek uit op het democratisch gehalte van ons politiek bestel. Jullie waren het inhoudelijk veel meer met elkaar eens dan het verloop van de discussie suggereerde!
Ik ben het eens met Sander. Het is buitengewoon ironisch dat we als partij in een discussie over het referendum de uitslag van ons eígen referendum – die op het partijcongres – naast ons neer gaan leggen, omdat het ons slecht uitkomt of omdat het verschil in stemmen zo klein was. Ben je ideologisch voor het referendum, dan zie ik niet in waarom je zo’n uitslag zou willen negeren.
Beste Femke,
wat een openbaring gister in DWDD. Zelden zo’n vurig pleidooi gehoord voor een democratischer kiesstelsel. Hoewel u inderdaad wat gepikeerd reageerde op de idee van Marcel van Dam, terwijl u best wist dat de heer van Dam een punt wilde maken. U trof me vooral met uw uiteenzetting over de beperkte macht van het parlement. Maak hier aub in samenwerking met D66 een punt van!
“Heikele onderwerpen worden toch als referendum behandeld. We zien in Zwitserland wat daar de gevolgen van zijn.”
@Xander
Gevolgen? Welke?
Gegroet, Edmond V.O. Katusz
Beste Joost,
” of beperken waarover referenda gehouden mogen worden (te ingewikkelde thema’s”
De taak van de politiek is zorgen dat
a. De zaken niet te ingewikkeld gemaakt worden en
b. Die ingewikkelde zaken dan goed worden uitgelegd?
In uw opmerkingen schuilt weer een wantrouwen t.o.v het vermogen tot oordelen van de kiezer en die neemt daar acte van!!
Gegroet, Edmond V.O. Katusz
Ben 64 jaar en sinds ik mijn verstand heb EN gebruik ben ik na de PPR (natuurlijk) op GL gaan stemmen.En niet alleen maar stemmen maar ook betalen.Met plezier overigens.Nu is dat over.For ever.Het GL geluid over trouwen met buitenlanders,mannen zijn niet te vertrouwen en meer van die VVD/Wilders kreten doen mij met pijn in het groene hart afscheid nemen want dit slaat alles.
Geachte mevrouw Halsema,
Off-topic: Wat doet u nu?
Welke “gek” heeft u overtuigd tot het maken van dat “staatsieportret”.
De foto druipt van het fotoshoppen en maakt u buitengemeen onecht!
Visueel gespindoctor van de eerste orde.
GeenStijl doet het niet, want het inkoppen kunnen ze geheel aan u zelf overlaten. Iets te veel naar de heer Rottenberg geluisterd?
Gegroet, Edmond V.O. Katusz
Het is opmerkelijk dat een aantal mensen hierboven er van uitgaat dat een referendum altijd een simpele vraagstelling moet hebben, met de keuze Voor of tegen. Met enige creativiteit is daar heus wel verandering in te brengen.
Vooralsnog zie ik geen enkel heil in raadplegingen via het Internet, zolang dat qua privacy en hackmogelijkheden zo lek is als een mandje!
Gegroet, Edmond V.O. Katusz
Barry NL
1) Het kost mij tijd om te verdiepen die ik liever aan andere zaken besteed.
U verkwanselt dus liever uw democratisch recht?
3) Het referendum wordt misbruikt om algemeen ongenoegen te uiten.
Hoezo misbruikt? En dan nog, wat is er in principe op tegen om ongenoegen te uiten?
4. …goed geinformeerde politici…
Hoe weet u dat?
Gegroet, Edmond V.O. Katusz
tjeempie… ik weet dat het allemaal snel moest ivm de vervroegde verkiezingen, maar kunnen we het een beetje
zorgvuldig en genuanceerd houden?
Een raadgevend referendum is een ding, en een correctief referendum is wat anders, en eventueel kunnen we het ook over een preferendum hebben. over het invoeren van referenda *in plaats van de normale besluitvorming* heeft niemand het. Referenda zijn vo
Comments on this entry are closed.