Godslastering

Donderdagochtend vond het parlementaire debat plaats over Godslastering. Omdat ik daarna meteen door moest naar de uitreiking van de Woutertje Pieterseprijs had ik even geen tijd voor mijn weblog. Aangezien het onderwerp gevoelig ligt, doe ik vandaag alsnog verslag. Dit is wat ik gisteren namens GroenLinks zei (het verslag is niet letterlijk want ik had mijn tekst niet uitgeschreven):

De voorstanders van afschaffing van godslastering gebruiken vaak het argument dat het artikel verstoft is: sinds het ezelsproces (tegen Gerard Reve) in 1968 is het niet meer gebruikt. Ik vind dat een zwak argument. Ons Wetboek van Strafrecht kent vele artikelen die haast nooit worden gebruikt en toch piekeren we er niet over om ze af te schaffen. Laat ik een voorbeeld geven: in het hoofdstuk ‘misdrijven tegen de veiligheid van de staat’ is opgenomen dat gebruik van geweld tegen de ministerraad is verboden. Ik kan me niet herinneren dat dit artikel ooit is gebruikt en toch ben ik blij dat we het hebben.
Veel wezenlijker is het antwoord op de vraag of je de norm onderschrijft dat het lasteren van God verboden moet zijn. GroenLinks vindt dat het verbod op Godslastering ten principale niet thuishoort in het Wetboek van Strafrecht. Daarvoor keer ik terug naar het ezelsproces. Bij het arrest van de Hoge Raad annoteerde professor Bronkhorst destijds het volgende: “aantasting van opvattingen van mensen is iets anders dan aantasting van mensen om hun opvattingen.”

Dit geeft de positie van GroenLinks in een notendop weer. Mensen mogen niet vernederd, uitgesloten of onderdrukt worden omwille van hun opvattingen. Terecht kent ons Wetboek van Strafrecht dan ook een verbod op haatzaaien en op belediging vanwege je ras, godsdienst of levensovertuiging. Kenmerkend aan deze artikelen is dat (groepen) mensen centraal staan. In het verbod op Godslastering staat God centraal. Het Wetboek van Strafrecht behoort te gaan over de kwetsuur van mensen, niet die van goden. Krenking van gelovigen wordt voldoende beschermd in de andere artikelen, waardoor Godslastering ook kan verdwijnen.

Dit gezegd hebbende wil ik benadrukken dat GroenLinks het verontrustend en kwalijk vindt dat mensen – en dan met name moslims – in toenemende mate worden aangetast, vernederd en uitgesloten vanwege hun geloof. GroenLinks waardeert de bijdrage van religie aan onze samenleving. Mensen vinden troost in hun geloof en ontlenen er richting aan in hun dagelijks handelen. Religie kan ook samenbindend zijn.
Zeker als politici gelovigen opzettelijk gaan kwetsen, zoals de PVV dagelijks doet, is dat buitengewoon kwalijk. Dit levert ook strijd op met de scheiding tussen kerk en staat, die dicteert dat politiek en overheid mensen vrij moeten laten in hun religieuze overtuigingen en gevoelens.
Het enige moment waarop politieke bemoeienis mag ontstaan met religie is als het gedrag van gelovigen leidt tot uitsluiting of onderdrukking van anderen.

Voor GroenLinks is werkelijke geloofs- en gewetensvrijheid een groot goed. Om deze vrijheid te versterken wil ik een voorstel doen. Ons Wetboek van Strafrecht verbiedt dwang (in artikel 284). Mensen mogen niet gedwongen worden om te handelen of dit na te laten. Nergens is expliciet beschreven dat mensen ook niet (met geweld) gedwongen mogen worden om te geloven of om niet te geloven. Het verbod op geloofsdwang is alleen impliciet vastgelegd in de grondwetsartikelen over de godsdienstvrijheid en de vrijheid van meningsuiting.
Wij kennen allemaal de verhalen van voormalige moslims, al dan niet verenigd in internationale comités van ex-moslims. Ook weten wij dat er jongeren zijn die met geweld of met bedreiging gedwongen worden trouw te blijven aan hun geloof. Incidenteel bereiken ons ook berichten over sekten die mensen hardhandig trachten te bekeren. Daar tegenover staan anderen die er niet voor terugdeinzen mensen te dwingen tot atheïsme. GroenLinks verwerpt dat evenzeer. Geloof en ongeloof moeten vrij zijn. Graag zou ik een uitgebreide reactie van de regering op mijn voorstel tegemoet zien.

Tagged as: geloofsvrijheid, godslastering